کتاب دکترین شوک
کتاب دکترین شوک: ظهور سرمایهداری فاجعه اثر نائومی کلاین، نویسنده کانادایی در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. این کتاب به بررسی نحوه استفاده دولتها و شرکتها از شوکهای مختلف، مانند بلایای طبیعی، جنگها و کودتاها برای پیشبرد اهداف خود میپردازد.
کلاین در کتاب خود استدلال میکند که این شوکها افراد را در وضعیتی از آشفتگی و آسیبپذیری قرار میدهند که در آن به احتمال زیاد ایدههای جدید و رادیکال را میپذیرند. او از این موضوع به عنوان “دکترین شوک” یاد میکند و معتقد است که این دکترین توسط افرادی مانند میلتون فریدمن، اقتصاددان آمریکایی، برای توجیه سیاستهای نئولیبرالی مانند خصوصیسازی، آزادسازی و مقرراتزدایی استفاده شده است.
کلاین در کتاب خود به چندین مورد مطالعه از سراسر جهان میپردازد که در آن از دکترین شوک استفاده شده است. به عنوان مثال، او به کودتای نظامی شیلی در سال ۱۹۷۳ اشاره میکند که در آن ژنرال آگوستو پینوشت به قدرت رسید و با کمک اقتصاددانان نئولیبرال، اقتصاد کشور را به طور کامل خصوصیسازی کرد. کلاین همچنین به فاجعه سونامی اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ اشاره میکند که از آن به عنوان فرصتی برای شرکتها و دولتها برای پیشبرد منافع خود در منطقه استفاده شد.
دکترین شوک کتابی بحثبرانگیز است که انتقادات زیادی را به سیاستهای نئولیبرالی وارد کرده است. با این حال، این کتاب همچنین به عنوان یک اثر مهم در زمینه نظریه سیاسی و اقتصادی مورد تحسین قرار گرفته است.
برخی از نکات کلیدی کتاب دکترین شوک عبارتند از:
- شوکها میتوانند افراد را در وضعیتی از آشفتگی و آسیبپذیری قرار دهند که در آن به احتمال زیاد ایدههای جدید و رادیکال را میپذیرند.
- دکترین شوک توسط افرادی مانند میلتون فریدمن، اقتصاددان آمریکایی، برای توجیه سیاستهای نئولیبرالی مانند خصوصیسازی، آزادسازی و مقرراتزدایی استفاده شده است.
- از دکترین شوک در موارد متعددی در سراسر جهان استفاده شده است، از جمله کودتای نظامی شیلی در سال ۱۹۷۳ و فاجعه سونامی اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴.
- دکترین شوک کتابی بحثبرانگیز است که انتقادات زیادی را به سیاستهای نئولیبرالی وارد کرده است. با این حال، این کتاب همچنین به عنوان یک اثر مهم در زمینه نظریه سیاسی و اقتصادی مورد تحسین قرار گرفته است.